Xerula — Չորաթավ

Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

• Գիտական անունը. Xerula Maire (1933)։

• Ստուգաբանություն. Ծագում է հունարեն xeros (չոր) արմատից և լատիներեն -ula նվազական վերջավորությունից։ Բառացի նշանակում է «Չորուկ» կամ «Չորիկ»։ Անունն ընտրվել է՝ ընդգծելու համար այս սնկերի գլխարկի և ոտիկի չոր, ոչ լորձոտ մակերեսը, որով նրանք տարբերվում են իրենց մոտ ազգակից լորձոտ ցեղերից։

• Կենսաբանական նկարագիր. Ցեղը ներառում է սապրոտրոֆ սնկեր, որոնք բնութագրվում են արտահայտված թավշապատությամբ։ Նրանք ունեն չափազանց երկար, տոկուն ոտիկ և սպիտակ թիթեղիկներ։

Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը

• Նախկին վիճակը. Հայերենում այս ցեղի համար առանձնացված անուն չկար։ Այն հաճախ շփոթում էին Արմատոտնի (Hymenopellis) հետ կամ պարզապես տառադարձում էին որպես «Քսերուլա»։

Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները

Չորաթավը հաճախ շփոթում են Արմատոտնի հետ, քանի որ երկուսն էլ ունեն երկար «արմատ»։

1. Hymenopellis. Հիմնական տարբերակիչը լորձն է։ Արմատոտնը խոնավ ժամանակ լպրծուն է, իսկ Չորաթավը միշտ մնում է չոր և թավշյա։

2. Macrocollybia. Խոշոր է, բայց չունի Չորաթավին բնորոշ կոշտ մազմզուկները և խորը ստորգետնյա արմատը։

Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով

• Ռուսերեն. Ксерула (տառադարձում)։

• Անգլերեն. Hairy Rooting Shank (Մազոտ արմատավորվող ոտիկ)։

• Գերմաներեն. Wurzelrübling (նույնն է, ինչ Արմատոտնինը, ինչը լեզվական շփոթություն է ստեղծում)։

• Ֆրանսերեն. Xérule (տառադարձում)։

Առաջարկվող նոր անունների քննություն

• Նոր անուն. Չորաթավ։

• Լեզվաբանական արժեք. «Չորաթավ» բառը կազմված է «Չոր» և «Թավ» (թավշյա, թավամազ) արմատներից։ Այն մեկ բառի մեջ ներառում է թե՛ լատիներեն անվան իմաստը (չորություն), թե՛ սնկի ամենակարևոր տեսողական հատկանիշը (թավշապատությունը)։

Քանի որ գիտական վերջին տվյալներով որոշ տեսակներ տեղափոխվել են Hymenopellis ցեղ, մենք բառարանում պահպանում ենք հետևյալ դասակարգումը՝ ըստ մորֆոլոգիական հատկանիշի.

• Xerula longipes — Չորաթավ երկարոտն. Ունի հատկապես երկար և բարակ ոտիկ, որն ամբողջությամբ թավշապատ է։

• Xerula melanotricha — Չորաթավ սևամազ. Առանձնանում է գլխարկի վրայի մուգ, գրեթե սև մազմզուկներով։

Եզրակացություն

Հաստատել Չորաթավ անվանումը որպես Xerula ցեղի պաշտոնական հայերեն անվանում և որպես հավաքական անուն բոլոր այն «արմատոտն» սնկերի համար, որոնք ունեն չոր և թավշյա մակերես։