Xerocomus — Թավշասունկ

Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

Լատիներեն անվանում. Xerocomus Quél. (1887)։
Ծագումնաբանություն. Կազմված է հունարեն xeros (չոր) և kome (մազեր/թավիշ) արմատներից։ Անվանումը մատնանշում է գլխարկի բնորոշ թավշյա մակերևույթը, որը, ի տարբերություն յուղասնկերի (Suillus), նույնիսկ խոնավ եղանակին չի լորձնոտում և պահպանում է իր չոր տեքստուրան։

Մամռասունկ (գործածական). Ռուսերեն «Моховик» անվան ուղղակի պատճենումն է։
- Քննադատություն. Լեզվական առումով գաղութացված ձև է։ Էկոլոգիական առումով՝ Հայաստանում անտառները չունեն խոնավության այնպիսի մակարդակ, որ ձևավորվի համատարած մամռային ծածկույթ։ Մեր պայմաններում այս սնկերը գրեթե միշտ աճում են բաց հողի կամ անտառային թափուկի վրա։ Անվանումը չի արտացոլում տեղական իրականությունը։
Չոր յուղասունկ.
- Քննադատություն. Տրամաբանական հակասություն (օքսիմորոն)։ «Յուղասունկ» անունը տրվել է հենց լորձոտության համար, հետևաբար «չոր յուղոտ» ձևակերպումը գիտականորեն անհեթեթ է։
Չորասունկ.
- Քննադատություն. Չափազանց ընդհանրական է և կարող է շփոթվել չորացրած սննդամթերքի հետ։

Xerocomellus. Ամենամոտ ցեղն է։ Տարբերվում է նրանով, որ գլխարկի մաշկը հասունանալիս ճաքճքում է (ինչպես չորացած հողը)։
Suillus. Գլխարկը միշտ լորձոտ է, ոտիկի վրա հաճախ առկա է թաղանթային օղակ։
Boletus. Շատ ավելի խոշոր է, ոտիկը սովորաբար տակառաձև է և ունի ցանցանախշ, որը թավշասնկերին բնորոշ չէ։
Imleria. Սեղմելիս պտղամիսը կտրուկ կապտում է, գլխարկը խոնավ ժամանակ կարող է թեթևակի կպչուն դառնալ։
Phylloporus. Գենետիկորեն մոտ է, բայց խողովակների փոխարեն ունի թիթեղներ։

Ռուսերեն: Моховик (Մամռային) – աճելավայրի նմանությամբ:
Անգլերեն: Mossy Bolete – նույն սկզբունքը:
Գերմաներեն: Filzröhrlinge (Թաղիքավոր խողովակավոր) – շեշտում է գլխարկի թաղիքանման/թավշյա մակերեսը:
Ֆրանսերեն: Bolet feutré (Թաղիքավոր բոլետ):
Վրացերեն: მდელოს სოკო (Mdelos soko – մարգագետնային սունկ) կամ ხავსის სოკო (Khavsis soko – մամռասունկ):
Լեհերեն/Չեխերեն: Suchogrzybek/Suchohřib (Չոր սնկիկ) – հիմնված լատիներեն Xero- արմատի վրա:

Չորաթավիշ. Գիտականորեն ամենաճշգրիտն է (Xero-comus), բայց մի փոքր ծանր է խոսակցականի համար։
Թաղքասունկ. Գեղեցիկ հնագույն արմատ է («թաղիք»), որը նկարագրում է մակերեսը, բայց կարող է խրթին հնչել ժամանակակից ականջին։
Թավշասունկ. Ամենահաջողված տարբերակն է։ Այն հասկանալի է, բնիկ հայերեն արմատով և ճշգրիտ նկարագրում է սնկի արտաքինը՝ անկախ նրանից, թե այն աճում է մամուռի մեջ, թե ոչ։

Հիմնական ընտրություն՝ ԹԱՎՇԱՍՈՒՆԿ

Պատճառաբանություն. Սա ամենահնչեղ և իմաստային առումով ամենաընկալելի անունն է։ Այն ճշգրիտ նկարագրում է սնկի տեսքը (անկախ մամուռի առկայությունից) և հակադրվում է Յուղասնկին։

Թաղքասունկ տարբերակը կարող ենք պահել որպես պահուստային՝ նույն կարգի այլ ցեղերի (օրինակ՝ Hortiboletus) համար, որոնք նույնպես ունեն թաղիքանման մակերես։

Վերջնական որոշում. Xerocomus = Թավշասունկ։