Hymenopellis — Արմատոտն

Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

  • Գիտական անունը. Hymenopellis R.H. Petersen (2010):

  • Ստուգաբանություն. Բարդ բառ է՝ կազմված հունարեն hymen (թաղանթ, կաշի) և pellis (մաշկ) արմատներից։ Անունը մատնանշում է գլխարկի վերին շերտի (պիլեիպելիս) յուրահատուկ բջջային կառուցվածքը, որը խոնավ ժամանակ հաճախ լորձային թաղանթ է ձևավորում։

  • Կենսաբանական նկարագիր. Այս ցեղի ներկայացուցիչները սապրոտրոֆ են։ Նրանք մասնագիտացած են հողի տակ գտնվող փտող բնափայտի (հիմնականում արմատների) քայքայման մեջ։ Ունեն երկար, առաձգական ոտիկ և սպիտակ սպորափոշի։

Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը

Ցեղատեսակը չունի հայերեն անուն։

Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները

Տարբերակելու համար պետք է ուշադրություն դարձնել Pseudorhiza-ին (կեղծ արմատ)։

  1. Volvopluteus (Պատանասպար). Նույնպես ունի երկար ոտիկ, բայց ոտիկի հիմքում ունի պատյան (վոլվա), իսկ սպորները վարդագույն են։

  2. Pluteus (Վահանասունկ). Աճում է անմիջապես փայտի վրա (ոչ թե հողից), չունի ստորգետնյա երկարացած «արմատ»։

  3. Megacollybia (Լայնաթիթեղ սունկ). Գլխարկը նման է, բայց արմատի փոխարեն ունի սպիտակ, հաստ թելիկներ (ռիզոմորֆներ)։

  4. Xerula (Թավշաոտիկ). Նախկինում համարվում էին նույն ցեղը, բայց Արմատոտնը լորձոտ է, իսկ Թավշաոտիկը՝ չոր և մազմզուկապատ։

Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով

  • Ռուսերեն. Плютей (սխալմամբ), Денежка корневая (Արմատային դրամիկ)։

  • Անգլերեն. Rooting Shank (Արմատավորվող սրունք)։

  • Գերմաներեն. Wurzelrübling (Արմատա-կոլիբիա)։

  • Չեխերեն. Štítovka (Վահանակ)։

  • Վրացերեն. ფესვიანი (Fesviani – Արմատավոր)։

Առաջարկվող նոր անունների քննություն

  • Առաջարկվող անունը՝ Արմատոտն։

  • Լեզվաբանական արժեք. Բառը կազմված է «Արմատ» և «Ոտն» արմատներից։  Արտացոլում է սնկի հիմնական մորֆոլոգիական հատկանիշը՝ արմատանման ոտքը։

Ցեղի ներսում տարբերակում ենք հետևյալ հիմնական տեսակները.

  • Hymenopellis radicata — Արմատոտն սովորական. Ցեղի տիպիկ ներկայացուցիչը։ Գլխարկը լորձոտ է, կնճռոտված, ձիթապտղագույն-դարչնագույն։

  • Hymenopellis furfuracea — Արմատոտն թեփուկավոր. Ոտիկը ծածկված է մանր թեփուկներով, ինչը նրան տալիս է հատիկավոր տեսք։

  • Hymenopellis pudens — Արմատոտն թավշյա. Աչքի է ընկնում խիտ մազմզուկներով թե՛ գլխարկի, թե՛ ոտիկի վրա։ Կոշտ է և դարչնագույն։

Եզրակացություն

Հաստատել Արմատոտն անվանումը որպես Hymenopellis ցեղի պաշտոնական հայերեն անվանում։