Clitocybe — Լանջառ

Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

Clitocybe (Fr.) Staude (1857)

Ստուգաբանություն. Ծագում է հին հունարեն κλιτύς (klitús) — «լանջ», «թեքություն» և κύβη (kúbē) — «գլուխ/գլխարկ» բառերից։ Գիտական անունը մատնանշում է գլխարկի եզրերի բնորոշ թեքվածությունը դեպի վար։
Գիտական հենք. Լանջառները սպիտակ սպորափոշի ունեցող սնկեր են, որոնց թիթեղները «վայրէջ» են (իջնում են ոտիկի վրայով)։ Այս ցեղը ներառում է մոտ 300 տեսակ, որոնց զգալի մասը սապրոտրոֆ են (աճում են թափված տերևների, փտած բնափայտի վրա)։
Կարգավիճակը. Ցեղի ներսում կան խիստ վտանգավոր, մուսկարինային թունավորում առաջացնող տեսակներ, ինչը լանջառների ճանաչումը դարձնում է կենսականորեն կարևոր։

Clitocybe-ն հաճախ շփոթում են հետևյալ սնկերի հետ.

Infundibulicybe (Ձագարասունկ). Ի տարբերություն Clitocybe-ի, սա ունի խորը, կենտրոնացված ձագար։ Լանջառի գլխարկն ավելի շատ «լանջաձև» է, քան փոս ընկած։
Lepista. Clitocybe-ի թիթեղները ամուր ձուլված են գլխարկին, իսկ Լեպիստայինը՝ հեշտությամբ անջատվում են։
Hygrophorus. Սրանք ունեն մոմաձև, հաստ ու հազվադեպ թիթեղներ, մինչդեռ Clitocybe-ի թիթեղները նուրբ են և խիտ։
Omphalotus. Աճում է բնափայտի վրա (Clitocybe-ն սովորաբար հողի վրա է) և ունի նարնջագույն երանգ։

Լանջառ. Ընտրվել է որպես ֆինալիստ։ Այն հնչում է որպես հնամենի գոյական, կայուն է և գիտական։
Լանջակ. Դիտարկվել է որպես տարբերակ, սակայն «-ակ» վերջավորությունը տալիս է որոշակի փոքրացուցիչ երանգ, ինչը հարմար չէ խոշոր տեսակների համար։
Լանջանիստ. Բարդ բառ է, որն ավելի շատ բնութագրում է սնկի դիրքը, քան տեսակը։

Հաստատել ԼԱՆՋԱՌ անվանումը որպես Clitocybe ցեղի պաշտոնական հայերեն համարժեք։

Տիպիկ ներկայացուցիչներ.

Clitocybe nebularis — Մառախլապատ լանջառ (ուտելի է եփելուց հետո, բայց զգուշությամբ)։
Clitocybe odora — Անուշահոտ լանջառ (ունի անիսոնի ակտիվ հոտ)։
Clitocybe rivulosa — Ակոսավոր լանջառ (խիստ թունավոր)։