Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը
-
Գիտական անունը. Lepiota (Pers.) Gray (1821)։
-
Ծագումնաբանություն. Ծագում է հունարեն lepis (λεπίς) արմատից, որը նշանակում է «թեփուկ» կամ «կեղև»։ -ota վերջավորությունը մատնանշում է հատկանիշի կրող լինելը։
-
Տաքսոնոմիական բնութագիր. Ցեղն ընդգրկում է փոքր և միջին չափսի սնկեր (ի տարբերություն Macrolepiota-ի)։ Գլխարկը սպիտակավուն է կամ բաց գույնի, պատված է կենտրոնախույս դասավորված թեփուկներով։ Թիթեղներն ազատ են, սպորափոշին՝ սպիտակ։ Ոտիկի վրա ունեն օղակ, որը հասունացման փուլում հաճախ անհետանում է։
-
Կարգավիճակ. Ցեղի ներկայացուցիչների մեծ մասը թունավոր են, որոշները՝ մահացու (պարունակում են ամատոքսիններ)։
Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը
Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները
| Pholiota (Թեփուկասունկ) | Աճում են ծառերի բներին, ունեն դեղնաշագանակագույն սպորափոշի։ Lepiota-ն աճում է հողին։ |
|---|---|
| Macrolepiota (Հովանոցասունկ) | Շատ ավելի խոշոր են, օղակը շարժական է և հեշտությամբ սահում է ոտիկի վրայով։ |
| Agaricus (Շամպինիոն) | Ունեն մուգ շագանակագույն թիթեղներ, մինչդեռ թեփուկների թիթեղները միշտ բաց են։ |
Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով
-
Ռուսերեն. Чешуйница (թեփուկավոր)։
-
Անգլերեն. Dapperling (կոկիկիկ, սիրունիկ)։
-
Լեհերեն. Czubajeczka (կատարիկ)։
-
Գերմաներեն. Schirmling (հովանոցիկ)։
-
Իտալերեն. Lepiota
Եզրակացություն
Հայերեն բառարանի համար որպես Lepiota ցեղի անվանում հաստատվում է ԹԵՓՆՈՒԿ բառը։
Հիմնավորում.
-
Կառուցվածք. «Թեփ» արմատը ճշգրիտ թարգմանում է լատիներեն lepis-ը, իսկ -նուկ վերջավորությունը բնորոշ է հայերեն սնկանուններին։
-
Տարբերակում. Այն հստակորեն առանձնանում է «Թեփուկասունկ» (Pholiota) և «Խզարուկ» (Lentinus) ցեղերից։
-
Հնչեղություն. Կարճ է, գիտական և հեշտությամբ կիրառելի տեսակային անուններ կազմելիս (օր.՝ Թեփնուկ վարդագույն)։
Հաստատված է: Ցեղանուն՝ Թեփնուկ (Lepiota):