Մերկոտիկ (Gymnopus)


Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

  • Գիտական անվանում. Gymnopus (Pers.) Gray.

  • Ծագումնաբանություն. Կազմված է հին հունարեն gymnos (γυμνός)՝ «մերկ» և pous (πούς)՝ «ոտք/ոտիկ» արմատներից։

Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը

  • Առկա անվանումներ. Կոլիբիա (տառադարձում)

  • Քննադատություն. Իրականում այս սնկի համար կիրառելի հայերեն անուն չկա։ «Կոլիբիա» անունը լեզվական տառադարձում է և սխալ անվանում ցեղի որոշ տեսակների համար երբ նրանք դեռ չէին առանձնացվել Կոլիբիա ցեղից։

Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները

Marasmius (Չամչասունկ) Ունեն ավելի բարակ, լարանման ոտիկ և չորանալուց հետո կրկին «կենդանանալու» հատկություն:
Mycetinis (Սխտորասունկ) Ունեն սխտորի սուր հոտ, որը Gymnopus-ի մոտ բացակայում է:
Collybia (Կոլիբիա՝ նեղ իմաստով) Այս ցեղի մեջ մնացել են միայն այն տեսակները, որոնք մակաբուծում են այլ սնկերի փտած պտղամարմինների վրա:
Rhodocollybia Ունեն ավելի մեծ պտղամարմին և վարդագույն երանգով սպորափոշի:
Megacollybia Խոշոր են, ոտիկի հիմքում ունեն հզոր սպիտակ միցելիալ թելեր (ռիզոմորֆներ):

Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով

  • Ռուսերեն. Коллибия, Гимнопус (գիտական տառադարձում)։

  • Անգլերեն. Toughshank (Կոշտ սրունք) – շեշտում է ոտիկի կառուցվածքը:

  • Վրացերեն. Gvimra (გვიმრა) – նշանակում է «պտեր» (աճելավայրի բնորոշում):

  • Թուրքերեն. Çürükçül mantarı (Փտասունկ) – ընդհանուր անուն սապրոտրոֆների համար:

  • Գերմաներեն. Rübling (Շաղգամիկ) – պտղամարմնի ձևի համար:

  • Լեհերեն. Łysostopek (Մերկոտիկ/Մերկոտն) – լատիներենի ճշգրիտ թարգմանություն:

Առաջարկվող նոր անունների քննություն

Դիտարկենք Ձեր նախընտրած տարբերակները.

  1. Մերկոտիկ. (Գնահատական՝ 5/5) – Շատ հաջողված տարբերակ է: «Ոտիկ» վերջավորությունը բնորոշ է սնկաբանական տերմինաբանությանը (հմմտ. թավոտիկ, խայտոտիկ): Այն փաղաքշական երանգ ունի, ինչը համապատասխանում է այս ցեղի սնկերի փոքր և նուրբ չափսերին:

  2. Մերկոտն. (Գնահատական՝ 4/5) – Ավելի խիստ, գրքային տարբերակ է: Հնչում է որպես մակդիր (ինչպես բոկոտն): Գիտական տերմինի համար կարող է լինել ավելի ծանրակշիռ, բայց սնկի տեսքի համար «Մերկոտիկը» ավելի պատկերավոր է:

  3. Թափուկասունկ. (Գնահատական՝ 4/5) – Ճիշտ է բնութագրում էկոլոգիան, բայց զիջում է «Մերկոտիկին» մորֆոլոգիական ճշգրտությամբ:

Եզրակացություն

Հաշվի առնելով լատիներեն բնագրի իմաստը և հայերենի բառակազմական նրբերանգները՝ Gymnopus ցեղի համար որպես պաշտոնական հայերեն անվանում հաստատել Մերկոտիկ տարբերակը: Այն թե՛ գիտական է, թե՛ լեզվամտածողությանը հարազատ:

Տեսակների օրինակներ.

  • Gymnopus dryophilusՄերկոտիկ կաղնու