Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը
-
Գիտական անվանում: Coprinus Pers. (1797) ։
-
Ծագումնաբանություն: Անվանումը ծագում է հունարեն «κόπρος» (kopros) բառից, որը նշանակում է «գոմաղբ», «արտաթորանք»։ Սա մատնանշում է ցեղի շատ ներկայացուցիչների էկոլոգիական խորշը՝ կոպրոֆիլ (գոմաղբասեր) լինելը։
-
Ցեղի բնութագիրը: Ցեղի հիմնական տեսակը Coprinus comatus-ն է (Թանաքասունկ սպիտակ կամ բրդոտ) ։ Այս ցեղի սնկերին բնորոշ է ավտոլիզի (ինքնալուծման) երևույթը. հասունանալիս թիթեղիկները վերածվում են սև, թանաքանման հեղուկի։ Ցեղի մեջ կան ինչպես բարձրորակ ուտելի (երիտասարդ վիճակում), այնպես էլ անուտելի տեսակներ։
Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը
- Առկա անվանումներ: Գոմաղբասունկ, Կոպրինուս (լատիներենից տառադարձված) ։
- Քննադատություն: «Գոմաղբասունկ» անվանումը ռուսերեն «Навозник» անվան ուղղակի պատճենումն է։ Թեև այն լատիներեն անվան ուղիղ թարգմանությունն է, սակայն էկոլոգիական տեսանկյունից միշտ չէ, որ համապատասխանում է իրականությանը, նաև լեզվամշակութային առումով այն խորշելի, անբարեհունչ անուն է, մանավանդ, եթե հաշվի առնենք, որ ցեղի շատ տեսակներ ուտելի են։ Բացի այդ, նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Coprinus ցեղի տիպիկ ներկայացուցիչները (օրինակ՝ C. comatus) հաճախ աճում են ոչ միայն գոմաղբի վրա, այլև ուղղակի հումուսով հարուստ հողերում, մարգագետիններում։
Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները
Ժամանակակից կարգաբանությունը Coprinus ցեղից առանձնացրել է մի քանի նոր ցեղեր, որոնք նախկինում համարվում էին նույնը ։
| Coprinopsis | Այս ցեղին է պատկանում հայտնի Coprinopsis atramentaria-ն։ Տարբերվում է նրանով, որ պարունակում է կոպրին տոքսինը, որն անհամատեղելի է ալկոհոլի հետ ։ |
|---|---|
| Coprinellus | Օրինակ՝ Coprinellus micaceus։ Սրանք ավելի փոքր են, հիմնականում աճում են փտած բնի վրա կամ դրա մոտ։ |
| Parasola | Շատ փոքր, նուրբ սնկեր են, որոնք չունեն օղակ կամ վոլվա և արագ անհետանում են արևի տակ։ |
Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով
-
Ռուսերեն: Навозник (գոմաղբային) ։
-
Անգլերեն: Shaggy Ink Cap (բրդոտ թանաքային գլխարկ) կամ Lawyer’s Wig (փաստաբանի կեղծամ) ։
-
Վրացերեն: მელნის სოკო (Melnis soko – թանաքի սունկ) ։
-
Գերմաներեն: Schopftintling (փնջաթանաքային)։
-
Ֆրանսերեն: Coprin chevelu (մազոտ կոպրինուս)։
-
Իտալերեն: Coprino chiomato (ծամավոր կոպրինուս)։
-
Լեհերեն: Czernidłak (սևացնող/թանաքոտող)։