Աջակցել

Ճաքառ (Agrocybe)


Լատիներեն անվան ծագումնաբանությունը

  • Գիտական անվանում: Agrocybe (Fayod, 1889):

  • Ստուգաբանություն: Հին հունարեն agros (դաշտ/արտ) և kybe (գլուխ) արմատներից : Բառացի թարգմանությունը՝ «Դաշտագլուխ»:

Հայերեն առկա անուններն ու դրանց քննադատությունը

  • Առկա տարբերակներ: Ագրոցիբե (տառադարձում) կամ Դաշտասունկ (ռուսերենից պատճենում):

  • Քննադատություն:

    Էկոլոգիական անհամապատասխանություն: «Դաշտ» կամ «Արտ» բաղադրիչը սահմանափակող է, քանի որ սունկը հաճախ հանդիպում է նաև անտառային գոտիներում:

    Լեզվական պատճենում (Calquing): «Դաշտասունկը» ռուսերեն Полевка անվան մեխանիկական թարգմանությունն է:

    Իմաստային շփոթ: Ժողովրդական լեզվով «դաշտասունկ» հաճախ անվանում են ուտելի շամպինիոններին (Agaricus):

Մորֆոլոգիական նմանակներն ու նրանց տարբերակիչները

Agaricus Սրանց թիթեղները ոտիկին չեն կպչում (ազատ են), իսկ Agrocybe-ի մոտ դրանք լայնորեն կպած են:
Stropharia Ունեն ավելի վառ, հաճախ լորձոտ գլխարկ և սևա-մանուշակագույն սպորափոշի:
Pholiota Գլխարկը սովորաբար ծածկված է ցայտուն թեփուկներով, ինչը բնորոշ չէ հարթ մաշկ ունեցող արտուկներին:
Psathyrella Շատ փխրուն են, գլխարկը հեշտությամբ կոտրվում է, իսկ սպորափոշին գրեթե սև է:
Bolbitius Շատ բարակ, լորձոտ և արագ փչացող սնկեր են, որոնք հանդիպում են հիմնականում թարմ գոմաղբի վրա:

Այլ սնկեր, որոնք նույնպես ունեն ճեղքված գլխարկ, բայց այլ ցեղերի են պատկանում.

Russula virescens (Կանաչավուն փուշր) Գլխարկը ճեղքված է կանոնավոր կտորների, բայց պատկանում է Փուշրասնկերի ցեղին:
Xerocomellus Խողովակավոր սունկ է, որի ճեղքերի միջից երևում է կարմրավուն միսը:
Calvatia utriformis Հասունանալիս պատվում է կոպիտ սալիկաձև ճաքերով:

Սնկի անվան մեկնաբանությունն այլ լեզուներով

  • Վրացերեն: მინდვრის სოკო (Mindvris soko – Դաշտի սունկ)։

  • Չեխերեն: Polnička (Դաշտուկ)։

  • Լեհերեն: Polówka (Դաշտային)։

  • Ռուսերեն: Полевка (Դաշտամուկ/Դաշտային) ։

  • Անգլերեն: Fieldcap (Դաշտագլխարկ) կամ Thatcher’s mushroom (Ծղոտասունկ) ։

  • Գերմաներեն: Ackerlinge (Արտասունկ) ։

  • Պարսկերեն: قارچ دشت (Qārch-e dasht – Դաշտի սունկ)։

Առաջարկվող նոր անունների քննություն

  • Ճաքառ 10/10:

    Հիմնավորում: Օգտագործվում է բնիկ «-առ» մասնիկը, որը նշանակում է հատկանիշ կրող: Այն կարճ է, հնչեղ և դիպուկ նկարագրում է սնկի արտաքինը՝ անկախ նրա աճելավայրից:

  • Ճաքատ 9/10: Լավ տարբերակ է, բայց «Ճաքառն» ավելի ինքնատիպ և «տերմինային» է հնչում:

  • Ճոռթուկ 7/10: Չափազանց կոպիտ է և կարող է թվալ չափազանցված նկարագրություն:

  • Արտուկ 6/10: Չափազանց կապված է լատիներեն «արտ» արմատի հետ, ինչը խնդրահարույց է էկոլոգիական տեսանկյունից:

    Ինչո՞ւ խուսափել «Արոտասունկ» կամ «Արտասունկ» տարբերակներից

Չնայած լատիներեն Agro- արմատին, հայերենում այս անվանումները խնդրահարույց են.

  • Էկոլոգիական անճշտություն: Սունկը սահմանափակված չէ միայն արտերով. այն հաճախ հանդիպում է անտառային գոտիներում ։

  • Լեզվական շփոթ: «Արոտասունկը» հայերենում արդեն իսկ ամրակցված է Agaricus (շամպինիոն) ցեղին ։

  • Լեզվական պատճենում: Սա ռուսերեն Полевка (դաշտային) անվան մեխանիկական թարգմանությունն է, որը չի արտացոլում սնկի իրական մորֆոլոգիան ։

Եզրակացություն

Համադրելով գիտական ճշգրտությունը և հայերենի բառակազմական հնարավորությունները՝ Agrocybe ցեղի համար հաստատում ենք նոր և ինքնատիպ անվանում.

Ցեղանուն՝ ՃԱՔԱՌ

Տեսակի անուն (Agrocybe praecox)՝ Ճաքառ վաղահաս

Այս ցեղի տեսակները